Gmina Irządze jest gminą wiejską położoną we wschodniej części województwa śląskiego w powiecie zawierciańskim. Od północy graniczy z gminą Lelów, od wschodu z gminą Szczekociny, od południa z gminą Kroczyce, od zachodu z gminą Niegowa. Zachodnia granica stanowi jednocześnie otulinę Jurajskich Parków Krajobrazowych. W południowej części gminy przebiega centralna magistralna droga kolejowa Katowice - Warszawa.
Ośrodkiem gminy jest wieś Irządze. Gmina podzielona jest na 11 sołectw:Irządze, Zawada Pilicka Witow, Wygiełzów, Mikołajewice, Sadowie,Woźniki, Bodziejowice,
Zawadka,Wilków, i Wilgoszcza.
Gmina Irządze jest gminą typowo rolniczą. Rolnictwo jest głównym źródłem utrzymania mieszkańców.
Powierzchnia 74 km² (7355 ha)
Powstanie gminy - 1973r. do 1975r. od 1976r do 1982r. przeniesiona do Lelowa.
Od 1 października 1982r – ( gmina została odłączona od gm. Lelów)
Tereny rolne 55,2 %
Tereny leśne 22,4 %
Otoczenie przyrodniczo - turystyczne
Gmina Irządze położona jest pomiędzy dwoma obszarami przyrodniczymi o znaczeniu krajowym: Zespołem Jurajskich Parków Krajobrazowych (zachodnia granica gminy jest granicą jego otuliny), w szczególności Parkiem Krajobrazowym.
Najcenniejsze elementy środowiska przyrodniczego i krajobrazu gminy:
- Rezerwat „Kępina” – o pow. ok.170 ha położony w m. Zawada Pilicka ,kompleks leśny na południu gminy drzewostan olchowy i roślinność wilgociolubna ze stanowiskiem bociana czarnego.
- „Skarpa Irządzka” – powierzchnia obiektu ok.160 ha- (zbiorowisko łąkowe, leśne ,ostoja ptactwa)
- „Dolina Białki Lelowskiej” powierzchnia obiektu ok.270 ha - zbiorowisko łąkowe, bagienne, zadrzewienia łęgowe i zarośla łozowe ,stawy rybne z ostoją ptactwa tworzą lokalny korytarz ekologiczny.
- „Wąwozy Bodziejowickie „powierzchnia obiektu – ok.15 ha – porośnięte starodrzewem bukowym.
Zieleń parków podworskich:
- Park w Irządzach – duży zespół wartościowych zadrzewień - dominują lipy, graby, jesiony, modrzewie, kasztanowce, wiązy. ( lipa drobnolistna ok.700 lat)
- Park w Zawadzie Pilickiej – do najstarszych drzew ok.150-letnich należą : klony ,lipy, robinie, kasztanowce modrzewie, wiązy i buki.
- Park w Wygiełzowie – aleja grabowa z układem szpalerów.
- Park w Witowie – najstarsze drzewa to – klony ,lipy, jawory, brzozy i robinie w .wieku ok.100 lat.
Na cmentarzu w Irządzach występują zadrzewienia o dużych walorach przyrodniczo-krajobrazowych, modrzewie i jesiony w wieku ok.50 lat.
W ogrodzie przy plebani znajduje się aleja grabowa.Kościół Parafialny pod wezwaniem Św. Wacława - wybudowany około 1326 roku. Przebudowany w roku 1390 przez Stefana Świętopełka z Zawady herbu LIS. W roku 1657 spalony przez Szwedów. Po wojnie pod koniec tegoż wieku kościół został odbudowany ale wskutek tego stracił dawną swoją cechę i okazałość. Mury i wieża zostały zniżone. Sklepienie zastąpiono sufitem z belek. Mimo to świątynia przedstawia się okazale i stanowi istotną ozdobę całej okolicy.
Parafia Irządze ma być jedną z najdawniejszych. Wieś miała być uposażeniem żon książąt polskich, jak Dąbrówki, Ryksy i innych. Stąd miała powstać nazwa 'jej rządze - rządy'.
Zabytkowy zespół parkowo - dworski w Irządzach.Dwór budowany w XVIII wieku dla rodziny Misiewskich. Obecnie właścicielem jest Urząd Gminy. W budynku dworu znajduję się biura Urzędu Gminy, Urządu Stanu Cywilnego, Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, Zakład Komunalny.
Zabytkowy zespół parkowo - dworski w Zawadzie Pilickiej.
Dwór budowany w XVIII wieku Do roku 1995 w budynku znajdowała się Szkoła obecnie własność prywatna.
Zabytkowy zespół parkowo - dworski w Wygiełzowie
Dwór budowany w pierwszej połowie XIX wieku. Obiekt jest klasycznym przykładem polskiego XIX-wiecznego dworu. Ma dobre proporcje i prostą szlachetną dekorację. Obecnie stanowi własność Agencji Rolnej Skarbu Państwa.
Pomniki przyrody:
Park w Irządzach stanowi cenny zabytek XVIII wieczny sztuki ogrodowej.
Ogród barokowy w typie włoskim o cechach francuskich.
Lipa drobnolistna /obwód 750cm./ przy budynku dworu w Irządzach.
Dąb szypułkowy /obwód 494cm./ w Bodziejowicach.
Modrzew europejski /obwód 220cm./ w Zawadzie Pilickiej koło dworu.
Lipa drobnolistna /obwód 230cm./ w Zawadzie Pilickiej koło dworu.
Topola biała /obwód 520cm./ w Irządzach przy kościele.
Dąb szypułkowy /obwód 370cm./ w Irządzach.
Dąb szypułkowy /obwód 300cm./ w Bodziejowicach.